Archiwa rodzinne

Warszawa 2013, ss. 136, ISBN 978-83-62421-86-2

Wydawnictwo powstało w ramach kampanii pt. „Zostań rodzinnym archiwistą” prowadzonej przez Archiwa Państwowe i Program I Polskiego Radia. Prezentuje wybrane archiwalia z prywatnych zbiorów laureatów konkursu przeprowadzonego podczas kampanii.

Od czerwca do października 2013 r. na antenie Radia archiwiści zachęcali do tworzenia rodzinnych archiwów, radzili jak kompletować zbiory i dbać o zgromadzone dokumenty. Jednym z elementów kampanii był konkurs na najciekawiej zaprezentowane archiwum rodzinne. Spośród 87 nadesłanych zgłoszeń przedstawiciele archiwów państwowych i Polskiego Radia wyłonili 9 najbardziej interesujących. Laureaci opowiedzieli o swoich zbiorach na antenie Radia, a wybrane dokumenty, pochodzące z ich rodzinnych archiwów, prezentuje niniejsze wydawnictwo.

W publikacji zaprezentowano dokumenty pochodzące z archiwów rodzinnych: Moniki Agopsowicz i Władysława Deńcy, Anity Golańskiej, Aldony Młynarczuk, Marii Romanowskiej, Zbigniewa Zimnego, Eugeniusza Bałamącka, Adama Trzcińskiego, Krystyny Krzyżanowskiej i Justyny Trojanowskiej.

Publikacja zawiera zaledwie niewielką część – z liczących czasem tysiące obiektów – rodzinnych zbiorów. Pozwala jednak uświadomić, jak różnorodne dokumenty tworzą rodzinne archiwum oraz jak ważną rolę dla utrwalania historii i kultury odgrywają rodzinni archiwiści, chroniąc dokumenty bez których nie byłoby możliwym gruntowane poznanie wielu zjawisk i problemów społecznych, kulturalnych, gospodarczych czy politycznych.

Zbiory te obejmują fotografie, dokumenty metrykalne, własnościowe i sądowe, poświadczające szlachectwo, narodowość, wykształcenie, przebieg pracy zawodowej, służby wojskowej, miejsce zamieszkania. Na uwagę zasługują materiały dokumentujące różnego typu represje: wyroki więzienia, zesłania oraz migracje pojedynczych osób i całych rodzin, związane z trudnymi dziejami Polski, szczególnie w XX wieku. Istotnym elementem rodzinnych archiwów jest korespondencja: telegramy, pocztówki i listy, z których część posiada niewątpliwe walory literackie, podobnie jak dzienniki, pamiętniki i wspomnienia.

Rodzinnych archiwistów łączy pasja badawcza oraz niezwykła pracowitość i cierpliwość potrzebne do zmagań z archiwalną materią. Łączy ich także otwartość na wiedzę niezbędną do prowadzenia samodzielnych poszukiwań, czy wreszcie przekonanie – ze wszech miar słuszne – o znaczeniu rodzinnych archiwów, nie tylko dla dokumentowania dziejów własnej familii, ale również państwa i narodu.

Książka jest skromnym wyrazem uznania dla tych, którzy zgodnie z wielowiekową polską tradycją tworzą i przechowują archiwa rodzinne. Zarówno dla uczestników kampanii „Zostań rodzinnym archiwistą”, jak i tysięcy innych kustoszów rodzinnej pamięci. Być może stanie się także zachętą do tworzenia rodzinnych archiwów dla tych, którzy jeszcze tego nie zrobili.

Książka wyróżniona Nagrodą im. prof. Jerzego Skowronka za propagowanie archiwistyki rodzinnej.

Cena: 34 zł

Sprzedaż publikacji „Archiwa rodzinne” prowadzi Archiwum Państwowe w Przemyślu.

Pobierz publikację