Przygotowanie inwentarza archiwalnego Instytutu Wydawniczego księży Misjonarzy „Nasza Przeszłość”

W archiwum Instytutu Wydawniczego księży Misjonarzy „Nasza Przeszłość”, dzięki wsparciu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych w ramach konkursu „Wspieranie działań archiwalnych”, zakończone zostały prace wstępne nad przygotowaniem inwentarza archiwalnego

Półrocznik „Nasza Przyszłość” jest jednym z najdłużej nieprzerwanie ukazujących się czasopism naukowych traktujących o historii Kościoła katolickiego na ziemiach polskich. Pierwszy numer pisma ukazał się u schyłku 1946 roku, a dotychczas wydano ich 128. W skład zasobu archiwum Instytutu Wydawniczego księży Misjonarzy wchodzą m.in. akta luźne, teczki, rękopisy i maszynopisy oprawne oraz materiały ikonograficzne powstałe w ciągu ostatnich trzystu lat. Obejmują one oryginały prac nadsyłanych do redakcji, korespondencję, darowizny oraz obiekty nabywane prywatnie przez długoletniego redaktora naczelnego pisma ks. dr. hab. Alfonsa Schletza.

Przygotowanie inwentarza archiwalnego Instytutu Wydawniczego księży Misjonarzy „Nasza Przeszłość”
Magazyn archiwum Instytutu, fot. Instytut Wydawniczy księży Misjonarzy „Nasza Przeszłość”.

 

– Interesujące wydają się być dokumenty świadczące o ciężkim losie czasopisma w okresie komunistycznym. Należy do nich korespondencja z organami Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, który każdorazowo dopuszczał do druku kolejne numery pisma. Niejednokrotnie treść artykułów zamieszczanych w „Naszej Przeszłości” zmieniano, gdyż urząd nie wyrażał zgody na ich publikację – mówi ks. Wacław Umiński, redaktor naczelny „Naszej Przeszłości”. – Ten znaczący dla polskiej kultury i historii zasób archiwalny winien zostać wprowadzony do obiegu naukowego tak, aby osoby zainteresowane zgłębiać mogły nie tylko złożone losy czasopisma, ale zapoznać się z dokumentami różnej treści z okresu od XVII do XX w.

Podczas prac przeprowadzono gruntowny przegląd całego zasobu archiwalnego Instytutu Wydawniczego. Dokonano również segregacji i systematyzacji akt oraz formowania i opisania jednostek archiwalnych. Łącznie wyodrębniono 1800 jednostek z zasobu liczącego ok. 50 mb.

W trakcie realizacji projektu odkryto wiele cennych materiałów dotyczących działalności Kościoła w XX w. m.in. nieznaną dotąd korespondencję i wspomnienia bł. Władysława Bukowińskiego, materiały dotyczące Stanisławitów oraz materiały redakcyjne „Tygodnika Powszechnego”. Znaleziono i opisano również liczne archiwalia dotyczące generałowej Jadwigi z Działyńskich Zamoyskiej, która na przełomie XIX i XX w. prowadziła ośrodki wychowawcze w Kórniku i Zakopanem – Kuźnicach.

Przygotowanie inwentarza archiwalnego Instytutu Wydawniczego księży Misjonarzy „Nasza Przeszłość”
List bł. Władysława Bukowińskiego do brata, fot. Instytut Wydawniczy księży Misjonarzy „Nasza Przeszłość”.

 

Przygotowanie inwentarza archiwalnego Instytutu Wydawniczego księży Misjonarzy „Nasza Przeszłość”
Telegram kondolencyjny Jeneralowej Zamoyskiej, fot. Instytut Wydawniczy księży Misjonarzy „Nasza Przeszłość”.

 

– Wsparcie Naczelnej Dyrekcji  Archiwów Państwowych pozwoliło rozpocząć kompleksowe prace nad zasobem archiwum „Naszej Przeszłości”. Dzięki temu te cenne materiały będzie można udostępniać badaczom – mówi ks. Wacław Umiński.

Wykonane na tym etapie prace pozwoliły na sporządzenie inwentarza wstępnego, który stanowił będzie podstawę do opracowania i wydania pełnego inwentarza zasobu. Ukaże się on drukiem oraz opublikowany zostanie w wersji elektronicznej na stronie internetowej wydawnictwa.

Opracowany podczas prac zasób archiwalny prezentowany był już słuchaczom wyższych uczelni w ramach warsztatów oraz młodzieży szkół średnich w ramach lekcji archiwalno-bibliotecznych.

 


Konkurs dotacyjny pn. „Wspieranie działań archiwalnych” organizowany jest przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych od 2016 r. ze środków przekazywanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jego celem jest udzielenie wsparcia podmiotom wytwarzającym i gromadzącym materiały archiwalne wchodzące w skład ewidencjonowanego niepaństwowego zasobu archiwalnego. Przyznawane środki pozwalają na realizację projektów z zakresu opracowywania, udostępniania i zabezpieczania materiałów archiwalnych. O przyznanie dotacji Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych ubiegać się mogą m.in. fundacje, stowarzyszenia oraz instytucje kościelne i religijne.

W ramach przeprowadzonych edycji konkursów w latach 2016-2018 dotację otrzymało blisko 80 beneficjentów. Łączna wysokość przekazanych środków wynosi obecnie ponad 3 mln zł. Konkurs składa się z dwóch etapów: formalnego i merytorycznego. Wnioskodawcy mogą zgłaszać oferty indywidualnie oraz we współpracy z partnerem.

Aktualnie trwa nabór do kolejnej edycji konkursu „Wspieranie działań archiwalnych 2019”.

Zachęcamy do nadsyłania zgłoszeń.

Udostępnij