Konserwacja unikatowej kolekcji negatywów fotograficznych Adama Studzińskiego OP z Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów

Zakończono pierwszy etap konserwacji niezwykle cennych negatywów fotograficznych dominikanina o. Adama Studzińskiego. Środki na ten cel przyznane zostały w konkursie NDAP „Wspieranie działań archiwalnych”

Konserwacja unikatowej kolekcji negatywów fotograficznych Adama Studzińskiego OP z Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów
Negatywy fotograficzne przed procesem konserwacji, fot. Anna Seweryn.

 

O. Adam Studziński był kapelanem Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie oraz duszpasterzem kombatantów i harcerzy. Zajmował się również konserwacją dzieł sztuki, a jego wielką pasją była fotografia. W ciągu swojego długiego życia wykonał tysiące zdjęć. Znaleźć można wśród nich kadry z życia codziennego dominikanów, prac konserwatorskich w klasztorze św. Trójcy i kościele św. Idziego w Krakowie oraz życia religijnego w polskich miastach. O. Studziński uchwycił w swoim obiektywie także ważne wydarzenia w powojennych dziejach kraju, zakonu i Kościoła. Część fotografii dokumentuje szlak bojowy polskich żołnierzy w czasie II wojny światowej od Bliskiego Wschodu, przez Afrykę Północną, aż po Włochy.

– Ogromną wartość posiadają negatywy fotograficzne z okresu II wojny światowej, dokumentujące drogę bojową żołnierzy, nad którymi o. Studziński sprawował opiekę duszpasterską. Można na nich dostrzec życie codzienne towarzyszy walki o wolność Ojczyzny, sprzęt wojskowy, defilady, krajobraz po bitwie o Monte Cassino, Cavendish Road („Drogę Polskich Saperów”), a także takie postacie, jak gen. Zygmunta Szyszko-Bohusza, czy biskupa polowego Józefa Gawlinę. Zdjęcia ukazują np. obóz żołnierski na pustyni w Iraku, łazik sanitarny 4 Pułku Pancernego, czołgi na tle bazyliki w Loreto i
o. Studzińskiego w habicie i berecie „Skorpionów” na tle klasztoru na Monte Cassino – mówi o. Ireneusz Wysokiński OP, dyrektor Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów i koordynator projektu.

 

Konserwacja unikatowej kolekcji negatywów fotograficznych Adama Studzińskiego OP z Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów
Negatyw barwny po procesie konserwacji. Obecny stan pozwala na bezpieczne i efektywne wykonanie procesu digitalizacji, fot. Anna Seweryn.
Konserwacja unikatowej kolekcji negatywów fotograficznych Adama Studzińskiego OP z Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów
Materiały fotograficzne podczas procesu konserwacji. Widoczny negatyw z maską wykonaną czerwoną farbą, fot. Anna Seweryn.

 

Negatywy zostały wytworzone na różnego typu podłożach sztucznych, w tym tych nietrwałych i ulegających szybkiej degradacji. Stan obiektów, przechowywanych przez ostatnie dziesięciolecia w formie zwiniętej, uniemożliwiał ich swobodne rozwinięcie. Pracami konserwatorskimi objęto 508 negatywów. Proces konserwacji polegał na ich oczyszczeniu, identyfikacji podłoży, reparacji błon, uelastycznieniu obiektów i ich nieinwazyjnym wyprostowaniu. Następnie negatywy zabezpieczono w specjalnych opakowaniach ochronnych. Nad konserwacją pracowali doświadczeni konserwatorzy dzieł sztuki: Anna Seweryn i Małgorzata Bochenek.

 

Konserwacja unikatowej kolekcji negatywów fotograficznych Adama Studzińskiego OP z Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów
Małoobrazkowy negatyw żelatynowo-srebrowy na podłożu z tworzywa sztucznego w pierwotnej, historycznej obwolucie ochronnej, fot. Anna Seweryn.
Konserwacja unikatowej kolekcji negatywów fotograficznych Adama Studzińskiego OP z Archiwum Polskiej Prowincji Dominikanów
Negatywy po procesie konserwacji, oczyszczone i wyprostowane, umieszczone w nowych, dedykowanych przechowywaniu fotografii archiwalnej opakowaniach ochronnych: koszulkach harmonijkowych z papieru bawełnianego i pudełkach zbiorczych, fot. Anna Seweryn.

 

– Konserwacja negatywów fotograficznych o. gen. Adama Studzińskiego zbiega się w czasie z porządkowaniem i inwentaryzacją spuścizny archiwalnej tego wyjątkowego dominikanina – mówi o. Ireneusz Wysokiński OP. – W przyszłości chcielibyśmy poddać konserwacji, a docelowo także digitalizacji pozostałe negatywy z bezcennego zbioru zakonnika i udostępnić je online dla szerokiego kręgu odbiorców.

Ocalone negatywy mogą stanowić cenne źródła dla badaczy historii Kościoła, wojskowości, sztuki i archeologii. Zawartość zbioru to zarazem materiał ilustracyjny do opracowań monograficznych krakowskiego konwentu dominikanów i biografii o. Studzińskiego. Z obiektów będą mogli skorzystać w Archiwum również pasjonaci historii w różnym wieku.


Konkurs dotacyjny pn. „Wspieranie działań archiwalnych” organizowany jest przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych od 2016 r. ze środków przekazywanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jego celem jest udzielenie wsparcia podmiotom wytwarzającym i gromadzącym materiały archiwalne wchodzące w skład ewidencjonowanego niepaństwowego zasobu archiwalnego. Przyznawane środki pozwalają na realizację projektów z zakresu opracowywania, udostępniania i zabezpieczania materiałów archiwalnych. O przyznanie dotacji Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych ubiegać się mogą m.in. fundacje, stowarzyszenia oraz instytucje kościelne i religijne.

W ramach przeprowadzonych edycji konkursów w latach 2016-2018 dotację otrzymało blisko 80 beneficjentów. Łączna wysokość przekazanych środków wynosi obecnie ponad 3 mln zł. Konkurs składa się z dwóch etapów: formalnego i merytorycznego. Wnioskodawcy mogą zgłaszać oferty indywidualnie oraz we współpracy z partnerem.

Udostępnij