Konserwacja rękopisów oprawnych w Rzymskokatolickiej Parafii p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej

Dzięki wsparciu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych w ramach konkursu „Wspieranie działań archiwalnych” w Rzymskokatolickiej Parafii p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej poddano pełnej konserwacji dwa osiemnastowieczne rękopisy oprawne – księgę chrztów oraz księgę kasową

– Dzięki realizacji projektu powstrzymana została destrukcja dwóch niezwykle cennych obiektów oraz umożliwione zostało zachowanie ich dla przyszłych pokoleń. Wsparcie Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych pozwoliło przeprowadzić kompleksowe prace nad zawartością zasobu archiwalnego parafii, a w chwili obecnej pozwala sukcesywnie poprawiać stan poszczególnych obiektów – mówi ks. Mateusz Kierczak, proboszcz parafii.

Treści zawarte w poddawanych konserwacji księgach stanowią świadectwo życia codziennego parafii przed trzystu laty i pozwalają na dokonywanie zaawansowanych badań nad demografią tego obszaru w osiemnastym stuleciu.

Konserwacja rękopisów oprawnych w Rzymskokatolickiej Parafii p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej

Konserwacja rękopisów oprawnych w Rzymskokatolickiej Parafii p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej

Księga chrztów (Leszna Górna, Leszna Dolna, Trzyniec 1707–1783), sygn. APLG 20 – stan przed  i po konserwacji, fot. Rzymskokatolicka Parafia p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej.

 

Prace konserwatorskie wykonane zostały przez dyplomowanego konserwatora papieru p. Annę Fedrizzi-Szostok. Księgi zachowały się w złym stanie fizycznym, z licznymi ubytkami i zabrudzeniami, zniszczonymi oprawami, przetarciami na krawędziach i zdeformowanymi grzbietami. Podczas prac konserwatorskich wykonano badania zakwaszenia papieru oraz oczyszczono, odkwaszono i wzmocniono strukturę kart. Uszkodzone grzbiety oraz drobne ubytki zostały podklejone. Ponadto, księgi ponownie uszyto według oryginalnego układu i zamontowano nowe okładziny z tektury bezkwasowej. Zrekonstruowano również oprawę i wiązania, a rękopisy umieszczono w pudłach z tektury bezkwasowej.

 

Konserwacja rękopisów oprawnych w Rzymskokatolickiej Parafii p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej
Księga kasowa w czasie szycia bloku, fot. Rzymskokatolicka Parafia p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej.

 

Konserwacja rękopisów oprawnych w Rzymskokatolickiej Parafii p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej

Konserwacja rękopisów oprawnych w Rzymskokatolickiej Parafii p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej

Księga kasowa, 1727, sygn. APLG 119 – stan przed  i po konserwacji, fot. Rzymskokatolicka Parafia p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej.

 

Podczas konserwacji księgi kasowej dokonano również zaskakującego odkrycia. W oprawach odnaleziono kilkadziesiąt kart z zapisem nutowym oraz ręcznie malowanych kart do gry. Sklejone ze sobą służyły zamiast tektury jako materiał wzmacniający oprawę. Wstępne rozpoznanie dokonane przez muzykologa wskazuje, że utwory pochodzą z dwóch pierwszych dekad XVIII stulecia. Karty do gry zostaną zbadane przez specjalistę z zakresu nauk pomocniczych historii, dzięki czemu możliwe będzie ich bliższe datowanie oraz wstępne określenie miejsca powstania.

Konserwacja rękopisów oprawnych w Rzymskokatolickiej Parafii p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej
Odkrycie nut i kart do gry w oprawie księgi kasowej, fot. Rzymskokatolicka Parafia p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej.
Konserwacja rękopisów oprawnych w Rzymskokatolickiej Parafii p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej
Zapisy nutowe odkryte w pierwotnej oprawie księgi kasowej, fot. Rzymskokatolicka Parafia p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej.
Konserwacja rękopisów oprawnych w Rzymskokatolickiej Parafii p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej
Karty do gry odkryte w pierwotnej oprawie księgi kasowej, fot. Rzymskokatolicka Parafia p.w. św. Marcina w Lesznej Górnej.

 

Księgi po konserwacji dostępne są w czytelni archiwum.

 


Konkurs dotacyjny pn. „Wspieranie działań archiwalnych” organizowany jest przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych od 2016 r. ze środków przekazywanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jego celem jest udzielenie wsparcia podmiotom wytwarzającym i gromadzącym materiały archiwalne wchodzące w skład ewidencjonowanego niepaństwowego zasobu archiwalnego. Przyznawane środki pozwalają na realizację projektów z zakresu opracowywania, udostępniania i zabezpieczania materiałów archiwalnych. O przyznanie dotacji Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych ubiegać się mogą m.in. fundacje, stowarzyszenia oraz instytucje kościelne i religijne.

W ramach przeprowadzonych edycji konkursów w latach 2016-2018 dotację otrzymało blisko 80 beneficjentów. Łączna wysokość przekazanych środków wynosi obecnie ponad 3 mln zł. Konkurs składa się z dwóch etapów: formalnego i merytorycznego. Wnioskodawcy mogą zgłaszać oferty indywidualnie oraz we współpracy z partnerem.

Aktualnie trwa nabór do kolejnej edycji konkursu „Wspieranie działań archiwalnych 2019”.

Zachęcamy do nadsyłania zgłoszeń.

Udostępnij